ASP.NET 5 / ASP.NET MVC 6 View Components Yeniliği - Görsel Bileşenler

10. Kasım 2015

 Frameworklerin yeni versiyonlarında sıklıkla mevcut bileşenler tekrar kullanılabilirlik açısından ele alınır ve iyileştirmeler yapılır. ASP.NET 5 ve ASP.NET MVC 6.0 ile partial view ve child action özellikleri ele alınıp view components ile daha tekrar kullanılabilir hale getirilmiş. Tekrar kullanılabilir bir taslak yaratmak için controller'a bağımlılık ortadan kaldırılmış ve asenkron olarak kullanabilme sağlanmış. Bu yazımda öncelikle child action ile tekrar kullanılabilir bir görsel taslak hazırlamaya çalışıp, sonra bu örneği view components ile hazırlayıp kullanmaya çalışacağız.

 

ASP.NET MVC 2 Child Actions ile tekrar kullanılabilir bileşenler

Child Actions konusuna hakim okuyucular bu bölümü atlayıp bir sonraki bölüme devam edebilir. ASP.NET MVC 2 ile gelen Child Actions sayesinde controllerlarımıza tanımladığımız aksiyonları ChildActionOnly attribute'u ile işaretleyip, istediğimiz görsel taslak içerisinde çağırabiliyoruz. Böylece DRY prensibine uygun olarak aksiyonu ve görselini uygulamamız içerisinde defalarca kullanabiliyoruz. Aşağıda child action olarak tanımladığımız bir aksiyonu ve görsel taslağını inceleyebiliriz : 

public class HomeController : Controller
{
	public ActionResult Contact()
	{
		return View();
	}

	[ChildActionOnly]
	public ActionResult Movies()
	{
		List<Movie> movieList = new List<Movie>();
		movieList.Add(new Movie() { ImdbId = "tt0470752", Name = "Ex Machina" });
		movieList.Add(new Movie() { ImdbId = "tt2562232", Name = "Birdman" });
		movieList.Add(new Movie() { ImdbId = "tt0137523", Name = "Fight Club" });
		return View(movieList);
	}
}

Görsel taslak dosyası : Movies.cshtml 

@model List<ViewComponentsTrial.Models.Movie>

<div>Movies : </div>
<ul>
@foreach(var item in Model) {
    <li><a href="http://www.imdb.com/title/@item.ImdbId">@item.Name</a></li>
}
</ul>

Yukarıda hazırlamış olduğumuz tekrar kullanılabilir child action örneğini uygulamamız içerisinde aşağıdaki gibi kullanabiliyoruz : 

@Html.Action("Movies")

View Component'in Hazırlanması ve Kullanılması

Yukarıdaki örnekte child action yardımı ile hazırladığımız film listesini, uygulamamız genelinde kullanılabilecek bir View Component olarak hazırlamak istersek aşağıdaki gibi ViewComponent sınıfından türeyen bir sınıf hazırlamamız gerekiyor.

public class MoviesViewComponent : ViewComponent
{
	public IViewComponentResult Invoke(string imdbId)
	{
		List<Movie> movies = GetMovies();
		if (string.IsNullOrEmpty(imdbId))
		{
			return View(GetMovies());
		}
		else
		{
			return View(GetMovies().Where(m => m.ImdbId == imdbId));
		}
	}

	public List<Movie> GetMovies()
	{
		List<Movie> movieList = new List<Movie>();
		movieList.Add(new Movie() { ImdbId = "tt0470752", Name = "Ex Machina" });
		movieList.Add(new Movie() { ImdbId = "tt2562232", Name = "Birdman" });
		movieList.Add(new Movie() { ImdbId = "tt0137523", Name = "Fight Club" });
		return movieList;
	}
}

 

View Component olarak hazırladığımız sınıfların isminin ViewComponent şeklinde bitmesi gerekiyor. View component'imiz Invoke metodu ile görsel taslakta kullanılacak modeli dönüyor. Hazırladığımız view component'in görsel taslağını aşağıdaki gibi hazırlıyoruz. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, görsel taslağın konumlandığı dizin. Görsel taslağımız ~\Views\Shared\Components\Movies dizininde bulunuyor. Yani kullanılmak istenen controller'ın sahip olduğu görsel taslak dizininin altında Components dizini oluşturup bunun altına view componentimiz için bir dizin oluşturmamız gerekiyor. Bu dizinde görsel taslağımızı Default.isml ismi ile kaydediyoruz. Ben örnek olarak kullandığım view component'i tüm görsel taslaklarda kullanabilmek için shared dizini altına konumlandırdım. Dilersek view component diğer dizinler altına konumlanıp sadece konumlandığı dizin altında kullanılması da sağlanabilir. Görsel taslağımıza göz atarsak :

@model IEnumerable<ASP_NET_5_TagHelpers.Models.Movie>
<div>Movies : </div>
<ul>
    @foreach (var item in Model)
    {
        <li><a href="http://www.imdb.com/title/@item.ImdbId">@item.Name</a></li>
    }
</ul>

Şimdi hazırladığımız view component'i kullanmak için yapmamız gereken tek şey sayfalarımızda aşağıdaki gibi çağırmak :

@Component.Invoke("Movies", "")
// Asenkron kullanım : 
@await Component.InvokeAsync("Movies", "")
// Parametreli kullanım : 
@await Component.InvokeAsync("Movies", "tt2562232")

Sonuç

View components, ASP.NET içerisindeki görsel taslakları yeniden kullanılabilir yapmak için getirilmiş ve önceki tekniklere göre çok daha etkili bir teknik. Sadece controller bağlantısının koparılması bile tekrar kullanılabilirlik açısından tercih sebebi olmasını sağlayacaktır. Örneğimde yer alan kod bloklarına ve dosyalara aşağıdaki github projesi ile ulaşabilirsiniz : 

View Components Örnekleri

 

asp.net , , , ,

ASP.NET 5 Tag Helpers - Etiket Yardımcıları

28. Ekim 2015

ASP.NET MVC ile Razor View Engine ilk çıktığında HTML helpers ile tanıştık ve MVC projelerinde yoğun olarak HTML Helper metodlarını kullandık, kullanımı kolaylaştırmak için kendi yardımcı metodlarımızı yazdık. ASP.NET MVC ile alakalı pek çok soru ve takıldığımız pek çok nokta HTML Helper kullanımı ile alakalı oldu. HTML'nin basitliğinden ve yıllardır tecrübe ettiğimiz etiketler ile attributelerden uzaklaştık. Yerine HTML Helper metodlarına geçilen parametrelerle boğuşmaya başladık. Şahsen hala ASP.NET MVC'de HTML Helper ile oluşturacağım bir linke class attribute'u verirken zorlanmıyor değilim.

İşte bu noktada Tag Helpers - etiket yardımcıları ile biz geliştiricilerin yardımına biraz geçte olsa yetişilmiş oldu. Tag Helpers temelde bize kullanım kolaylığından başka yeni bir şey sunmuyor. Razor HTML yardımcıları ile yazabildiğimiz kodu, tag helpers ile daha markup diline yakın olarak yazabiliyoruz, View'larımız daha okunabilir oluyor. Dolayısıyla anlaması ve geliştirmesi daha kolay hale geliyor. ASP.NET 5 ile gelen etiket yardımcılarına ek olarak istersek kendi etiket yardımcılarımızı geliştirebiliyoruz, ki bu kısım bence konunun en heyecan veren yeri.

Bu yazıda öncelikle ASP.NET 5 ile gelen varsayılan etiket yardımcılarına değinip, sonrasında kendi etiket yardımcımızı nasıl yazacağımız ve kullanacağımız üzerinde durmaya çalışacağım.

 

ASP.NET 5 Varsayılan Etiket Yardımcıları

Aşağıdaki kod bloğunda etiket yardımcıları olmadan HTML yardımcıları yardımı ile basit bir view örneği görüyoruz. Buradaki HTML yardımcıları ile oluşturduğumuz üç elemana dikkat edelim. Bir textbox, bir checkbox ve bir link elemanı oluşturuyoruz.

 

@model ASP_NET_5_TagHelpers.Models.ToDoListItem

<label>Açıklama : </label>
@Html.TextBoxFor(m => m.Text)
<br />

<label>Tamamlandı mı ? : </label>
@Html.CheckBoxFor(m => m.IsCompleted, new { id = "todolistitem" + Model.ItemId })
<br />

@Html.ActionLink("Tag Helper Kullanılmış Sayfaya Git", "WithTagHelper", "Home")

 

 Şimdi aynı örneği ASP.NET 5 ile gelen varsayılan etiket yardımcıları ile yapalım. ASP.NET 5 ile gelen varsayılan etiket yardımcılarını kullanmak için yapmamız gereken tek şey @addTagHelper emri ile etiket yardımcılarının bulunduğu assembly'i referans göstermek. Böylece aşina olduğumuz HTML etiketlerine etiket yardımcıları ile gelen ek attibute'ları kullanarak view'ımızı hazırlayabiliyoruz. 

 

@model ASP_NET_5_TagHelpers.Models.ToDoListItem
@addTagHelper "*, Microsoft.AspNet.Mvc.TagHelpers"
    
<label>Açıklama : </label>
<input type="text" asp-for="Text" /><br>

<label>Tamamlandı mı ? : </label>
<input type="checkbox" asp-for="IsCompleted" id="@String.Format("todolistitem{0}", Model.ItemId)" /><br />

<a asp-controller="Home" asp-action="WithoutTagHelper">Tag Helper Kullanılmamış Sayfaya Git</a>

 Örnekte bulunan input elemanlarına tanımladığımız asp-for attributelarına dikkat edelim. Bunlar elemanın, modelin hangi özelliği ile eşleşeceğini belirtiyor. Link elemanına gelen asp-controller ve asp-action attributelarına dikkat edelim, bunlar da link elemanının hangi controller'ın hangi aksiyonu çalışacağını belirtiyoruz. İşler oldukça basitleşmiş ve okunabilir hale gelmiş değil mi ? 

Kendi Etiket Yardımcımızı Geliştirelim

 ASP.NET 5 ile gelen varsayılan etiket yardımcılarının yanı sıra kendi etiket yardımcımızı yazabilmemizi sağlayan sınıflar da mevcut. Microsoft.AspNet.Razor.Runtime.TagHelpers isim alanı altındaki TagHelper sınıfından türeteceğimiz sınıflar vasıtasıyla kendi etiket yardımcımızı geliştirebiliyoruz. Sınıfın public özellikleri view'da kullanacağımız elemanın attibutelarına karşılık geliyor. Process metodu içerisinde ise sayfamız istemciye gönderilirken nasıl render edilmesini istiyorsak öyle HTML elemanları tanımlayarak çıktımızı üretebiliriz.

Örneğin aşağıdaki Bootstrap input group örneğini ele alalım. 

<div class="input-group">
    <input type="text" class="form-control" placeholder="Recipient's username" aria-describedby="basic-addon2">
    <span class="input-group-addon" id="basic-addon2">@@example.com</span>
</div>

 Bu kod bloğunu, tekrar kullanılabilir bir etiket yardımcısına aşağıdaki gibi çevirebiliriz. InputGroupTagHelper sınıfının Id ve Domain özelliklerine dikkat edin. Bunları daha sonra view dosyamızda attribute olarak kullanacağız.

public class InputGroupTagHelper : TagHelper
{
	public string Id { set; get; }

	public string Domain { set; get; }

	public override void Process(TagHelperContext context, TagHelperOutput output)
	{
		// Outer Tag : 
		output.TagName = "div";
		output.Attributes.Add("class", "input-group");

		// Inner Input : 
		var name = new TagBuilder("input");
		name.MergeAttribute("type", "text");
		name.MergeAttribute("class", "form-control");
		name.MergeAttribute("placeholder", "Recipient's username");
		name.MergeAttribute("aria-describedby", this.Id);

		// Span : 
		var span = new TagBuilder("span");
		span.MergeAttribute("class", "input-group-addon");
		span.MergeAttribute("id", this.Id);
		span.InnerHtml = this.Domain;
		
		output.Content.SetContent(name.ToString() + span.ToString());
	}
}

Tanımladığımız etiket yardımcısını view dosyasında aşağıdaki gibi kullanabiliriz : 

@addTagHelper "*, ASP_NET_5_TagHelpers"

<input-group id="basic-addon2" domain="@@gmail.com"></input-group>
 

 

 

Sonuç

Bu yazımda ASP.NET 5 ile gelen tag helpers - etiket yardımcılarını incelemeye çalıştık. Şuan ASP.NET 5 Beta versiyonu olduğu için kod örneklerinde eklemeler ve çıkarmalar olabilir. Hatta bazı HTML elemanlarında varsayılan etiket yardımcılarının istenen şekilde çalışmadığını gördüm. Final sürümünde daha stabil olacaktır. Yazımda bahsettiğim örneklere aşağıdaki github linkinden ulaşabilirsiniz.

ASP.NET 5 TagHelpers Örnekleri

 

asp.net , , ,

ASP.NET5 ile DNVM, DNX ve DNU

16. Ağustos 2015

ASP.NET 5 ile yeni gelen özellikleri incelemek için Visual Studio 2015'te bir proje açtığımızda ilk karşılaştığımız yenilik farkında olalım veya olmayalım DNX, DNVM ve DNU oluyor. VS.NET 2015 bu araçları çalışma anında kullandığı için bize günlük hayatımızda bu araçları manuel olarak kullanma şansımız belki hiç olmayacak. Projemizi VS.NET ile açtığımız anda VS.NET ilk olarak yeni global.json ve project.json dosyalarını okuyup projemizin derleneceği ve çalışacağı ortamı bu ayarlara göre hazırlıyor. Biraz daha detaya inip bu kavramların ne olduğunu incelemeye çalışalım. Öncelikle  bu araçların aslında ASP.NET vNEXT ile açıklanan klr, kpm ve kvm araçlarının ASP.NET5 versiyonu için hazırlanan ve yeniden adlandırılan versiyonları. Aşağıdaki tabloda yapılan değişiklikler listeleniyor.

 

.NET Çalışma Ortamı (.NET Execution Environment DNX)

.NET uygulamalarını Windows, Linux ve Mac ortamlarında derleyebilmek ve çalıştırabilmek için gerekli bileşenleri ve araçları içeren SDK'lara DNX yani .NET Çalışma Ortamı diyoruz. ASP.NET 5 Projemiz içerisinde bulunan global.json dosyası içerisindeki version parametresi ile projemizin VS tarafından hangi SDK ile açılacağını ve build edileceğini belirliyoruz. Bu ayarı değiştirdiğimiz takdirde VS'yu restart etmemiz gerekiyor.

 

.NET Versiyon Yöneticisi (.NET Version Manager DNVM)

DNX kısaltması ile anılan .NET Çalışma Ortamlarının (.NET Execution Environment) yüklenmesi, güncellenmesi ve çalışması istenen ortamın belirlenmesini sağlayan komut satırı aracıdır. Komut satırına dnvm yazılarak araç çalıştırılabilir. Aşağıdaki gibi komut opsiyonlarının listelendiği bir ekran bizi karşılayacaktır. 

 

list komutu ile sistemde yüklü DNX'leri listeleyebilir, hangisinin aktif DNX olduğunu görebiliriz. upgrade komutu ile stabil kaynaktan son dnx versiyonu indirilebilir. 

List komutu çıktısında Versiyon olarak DNX versiyonunu, runtime başlığı altında framework versiyonu listeleniyor. .NET Framework, .NET Core ve Mono. 

Ya da özellikle belli versiyondaki bir DNX'i yüklemek istiyorsak install komutu ile vereceğimiz versiyonu stabil kaynaktan indirip kurabiliriz.

.NET Geliştirme Aracı (.NET Development Utility DNU)

.NET Geliştirme Aracı, yani DNU ise ASP.NET 5 projemizi derlerken bağımlı olduğumuz kütüphane paketlerini yöneten ve projemizi yayınlayan yardımcı uygulama. Projemiz içerisinde bağımlı olduğumuz kütüphaneleri topladığımız project.json dosyasına göre proje bağımlılıklarını yöneten DNU'nun çıktısını yine output penceresinden aşağıdaki gibi izleyebiliriz.

 

Sonuç olarak ASP.NET 5 ile projemizi derleyip kurulum yapacağımız ortama uygun paketlenmesini kolaylaştıran DNX, DNVM ve DNU'u incelemeye çalıştık. Bulut mimarinin ve Microsoft Azure'un çok önplanda olduğu günümüzde bu gelişmeler elbette kaçınılmazdı. Siz de benim gibi dnx version failed to install gibi bir hata ile karşılaştıysanız linki takip ederek çözüm uygulayabilirsiniz.

, , ,

"DNX SDK version 'dnx-clr-win-x86.1.0.0-beta5' failed to install" hatası ve çözümü

9. Ağustos 2015

Visual Studio 2015 ile ASP.NET 5'e gelen yeni özellikleri incelemek üzere ilk ASP.NET 5 projenizi açtığınız ve derleyip çalıştırmaya çalıştığınız anda tüm hevesinizi söndüren bu hatanın temelinde aslında .NET Framework'e gelen yeni bir özellik sebep oluyor.

 

DNX SDK version 'dnx-clr-win-x86.1.0.0-beta5' failed to install.

The solution will use DNX SDK version ‘dnx-clr-win-x86.1.0.0-beta5’ for this session.

 

Bu hata, .NET Framework Version Manager tarafından yüklenmeye çalışılan, ASP.NET 5'i içeren .NET Execution Environment (DNX) SDK'sının yüklenmesi sırasında alınan bir hata. Sebebi Windows 7'de Powershell 3.0 versiyonunun kurulu olmamasından kaynaklı. Bu hata ile ilgili detaylar Microsoft destek sayfasında mevcut.

PowerShell'in hangi versiyonuna sahip olduğumuzu görmek için powershell komut satırına aşağıdaki komutu yazıp görebiliriz.

$PSVersionTable

PowerShell 3.0 versiyonunu kurmak için Microsoft'un PowerShell 3.0 Download sayfasından güncellemeyi indirip kurulumu yaptıktan sonra komut satırında şunu görüyor olmalıyız : 

PowerShell'i 3.0 veya daha üst versiyona yükselttikten sonra projeyi yeniden açıp ve derleyince işlemin biraz uzun sürdüğünü ve output penceresini açarsanız ASP.NET 5'i kullanabilmek için ihtiyaç duyduğumuz DNX versiyonunun indirilip yüklendiğini göreceksiniz.

Komut satırını açıp dnvm list komutu ile makinanızda kurulu DNX versiyonlarını listelerseniz aşağıdakine benzer bir çıktı ile karşılaşırız. Dilersek yine dnvm komutlarını kullanarak ihtiyacınız olan DNX versiyonlarını makinamıza kurabiliriz.

 

, , ,